بانک مقاله های آموزشی و فرهنگی

وب سایت شخصی محمود حسینی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
صفحه نخست معلم و مشاهیر تعلیم و تربیت در باره معلم راهکارهای کاهش فشار روانی بر معلمان


راهکارهای کاهش فشار روانی بر معلمان

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 35
ضعیفعالی 

صابر محمدی حیدر باغی‏ دبیر از قم

مقدمه

تدریس،حرفه‏ای هیجان‏انگیز است و به معلمان فرصت‏ می‏دهد موضوعات مورد علاقه خود را پی بگیرند،به‏ دانش‏آموزان کمک کنند،رشد کنند،موفقیت به دست بیاورند و از کار گروهی لذت ببرند.با وجود این،معلمی حرفه‏ای دشوار و پرزحمت است و معلمان گهگاه،تنش و فشار روانی ناشی از کار را تجربه می‏کنند.بنابراین،معلمان باید راهبردهایی را فرابگیرند که فشار روانی‏ ناشی از کار را به حداقل برساند.شاید نکته‏ی بسیار مهمی که‏ در ابتدای کار باید به آن اشاره کرد،این باشد که فشار روانی‏ پدیده‏ای است که معلمان،برخی اوقات آن را تجربه می‏کنند.در حقیقت،تصور این‏که فردی بتواند کاری را بدون تحمل فشار (به تصویر صفحه مراجعه شود) روانی انجام دهد،امکان ندارد.

 

تعریف فشار روانی

این اصطلاح،به شیوه‏های متفاوتی به کار برده شده است.اما اکثر افراد،با توجه به فشار روانی ناشی از کار،آن را نگرانی‏ حاصل از هرکاری تحت فشار بیان کرده‏اند.تعریف زیر را «کی ریا کووسا تکلیف‏2»بر پایه‏ی تحلیل دقیقی از اهمیت فشار روانی معلم ارائه داده که به طور گسترده‏ای مورد استفاده قرار گرفته است.«فشار روانی معلم را می‏توان هیجان‏های منفی‏ ناخوش‏آیندی مانند خشم،ناامیدی،نگرانی،افسردگی و عصبیت در نتیجه‏ی بعضی جنبه‏های کاری تعریف کرد.3»

تعریف فشار روانی شغلی

با توجه به این‏که در این مقاله،منظور از فشار روانی،فشار شغلی است،ضروری است تعریفی از فشار شغلی ارائه دهیم. «بیرو یوتمن»فشار روانی ناشی از شغل«فشار روانی شغلی» را چنین تعریف می‏کند:«وضعیت ناشی از تأثیر افراد با مشاغل‏ آنان تغییرات درونی که آنان را به انحراف از کنش معمولی خود دچار می‏سازد،علامت مشخصه‏ی این فشار روانی است.4»

آثار تخریبی فشار روانی شدید در تدریس

امکان دارد فشار روانی شدید،عواقب ناخوش‏آیندی در تدریس به بار آورد.فشار روانی شدید روحیه‏ی معلم را تضعیف‏ می‏کند و توانایی او را در اشتیاقی که به تدریس می‏کاهد: 1.اگر معلمی احساس کند که حرفه‏ی تدریس مدتی طولانی‏ تنش‏زاست،رضایت او کاهش می‏یابد و این امر موجب‏ دل‏سردی می‏شود.

2.فشار روانی از کیفیت تعامل معلم با دانش‏آموزان می‏کاهد. تدریس ثمربخش،به جوّ مثبت کلاس،به‏ویژه به رابطه‏ی دوستانه‏ معلم با دانش‏آموزان بستگی زیادی دارد.

فشار روانی شدید،روح بخشندگی را،که مستلزم ایجاد جوّ مثبت در کلاس است،از بین می‏برد و ممکن است معلم نسبت به

رشد معلم » شماره 209 (صفحه 43)

مشکلات و گرفتاری‏ها،با بدخلقی یا حتی به روشی خصمانه، واکنش نشان دهد.

مسئله مهم و نگران‏کننده‏ی دیگر،که به فشار روانی شدید بستگی دارد،پایداری طولانی آن است که امکان دارد موجب‏ اختلال در سلامت معلم شود.بسیاری از دانشجویان دوره‏ی‏ کارشناسی،فشار روانی ناشی از کار را یکی از دلایل بی‏علاقه‏ بودن معلمان به تدریس گزارش داده‏اند.مؤید این موضوع، بازنشستگی زودهنگام معلمان باتجربه است‏5.

فرمول موفقیت

برای افزایش منابع ذهنی و داشتن زندگی شادتر و سالم‏تر و قابل کنترل به پیشنهادهای زیر توجه کنید: (به تصویر صفحه مراجعه شود)به احساسات اضطراب‏آور خود توجه کنید.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)ایمان به خداوند و ایمان به خود را فراموش نکنید؛حتی اگر بر این باور هستید که در فهرست سیاه خدا قرار دارید!

(به تصویر صفحه مراجعه شود)برای فکر کردن و تصمیم‏گیری،از منطق خود کمک‏ بگیرید6.

پیشنهادهایی به معلمان

(به تصویر صفحه مراجعه شود)از آن‏جا که برخی موارد،کاهش و از بین بردن عوامل‏ فشارزا،غیرممکن است،وظیفه‏ی هرمعلمی که فشار روانی را بر خود احساس می‏کند،این است که علاوه بر شناسایی عوامل‏ فشارزا،به مطالعه‏ی علایم و نشانگان فشار روانی و شیوه‏ها و سازوکارهای مقابله با آن بپردازد و سعی کند با روش‏های‏ علمی دقیق،خود را بر ضد فشارزاها مقاوم و سلامت خود را تضمین کند.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)تحقیقات نشان می‏دهد که تحرک و فعالیت‏های جسمانی به‏ فایق آمدن بر فشار روانی کمک مؤثری می‏کند.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)از راه بیوفید بک‏7یا متمرکز کردن فکر،می‏توان فشار روانی را تخفیف داد یا بر آن کنترل بیشتری پیدا کرد.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)برقراری روابط اجتماعی نزدیک با همکاران و کسانی‏ که مورد اعتمادند،مشکلات را می‏فهمند و حمایت و پشتیبانی‏ می‏کنند،به کاهش فشار روانی یا دست‏کم،مقابله به پی‏آمدهای‏ آن منجر می‏شود.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)در محیط مدرسه،خود را صرفا در کار غرق نکنید. زنگ‏های تفریح را به خود اختصاص دهید و به دانش‏آموزان‏ نیز بیاموزید که از مراجعه به معلم و رفع اشکالات درسی در ساعات تفریح خودداری کنند.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)نقاط ضعف و محدودیت‏های خود را بشناسید و بکوشید آنها را از بین ببرید.اجازه ندهید این ضعف‏ها مدتی طولانی بر شما چیره گردند و باعث بروز فشار روانی و مشکلات جدید شوند.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)انتخاب شغل،انتخاب نحوه‏ی زندگی است و انتخاب‏ زندگی،که با خلق و خوی و شخصیت و منش انسان سازگار نباشد،باعث فشار روانی در همه‏ی عمر می‏شود.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)با آن‏که کار لازمه زندگی است،همه‏ی زندگی نیست.سعی‏ کنید به جنبه‏های دیگری از زندگی،که نشاطانگیز،ارضاکننده‏ و لذت‏بخش است نیز،توجه داشته باشید.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)بخش ناچیزی از وقت روزانه خود را به آنچه دوست‏ دارید،مثل نقاشی،هنر،رایانه و...اختصاص دهید.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)با جلوگیری از حساسیت بیش از اندازه و کاهش سطح‏ توقع خود از دیگران و ترک فوری محیطهای پرفشار،تا اندازه‏ای‏ به آرامش برسید.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)تا جایی که امکان دارد،از ورود به محیطهای تنش‏آمیز خودداری کنید.اما به خاطر داشته باشید که بعضی عوامل‏ فشارزای شغلی،اجتناب‏ناپذیر است‏8.

«رابرت الیوت‏9»،متخصص قلب از دانشگاه نبراسکا،در مورد چگونگی مقابله با فشار روحی توصیه می‏کند: 1.برای چیزهای بی‏ارزش حرص نخورید.

2.همه چیز را کم‏اهمیت تلقی کنید و اگر نمی‏توانید با مشکلات‏ بجنگید یا از آنها بگریزید،هرچه در دل دارید،بیرون بریزید.

3.با برنامه‏ریزی در زندگی،خود را چنان آماده کنید تا مجبور نباشید چند کار را با هم انجام دهید.

4.از طریق صرف وقت برای اموری که لذت می‏برید و احساس خوبی درباره‏ی آنها دارید،فشارها را کاهش دهید.

5.تفکر با هدف روش مناسبی برای رهایی از فشار روانی‏ است.

6.نماز و راز و نیاز با خداوند و تلاوت قرآن و اندیشیدن به‏ جهان آخرت،به رهایی از اضطراب و نگرانی کمک می‏کند.10(به تصویر صفحه مراجعه شود)

پانوشت

(1)-کریس کی‏ریا کو،مهار استرس در معلمان،ترجمه‏ی منصوره وحدتی احمدزاده‏ (تهران،جوانه‏ی رشد،1384)ص 13 و 14.

sutcliffe -(2)

(3)-کریس کی‏ریا کو،همان،ص 20.

(4)-اسد یگانه و معصومه والی‏زاده،شناسایی استرس‏های شغلی معلمان استان‏ لرستان،پایان‏نامه‏ی کارشناسی‏ارشد(1381-1382)،ص 12.

(5)-کریس کی‏ریا کو،همان،ص 21 و 22.

(6)-آزاده گودرزی،«اضطراب به کسی رحم نمی‏کند»،روان‏شناسی جامعه،ش 35، (1385)ص 33.

biofeed back -(7)

(8)-زهرا مجتهدی،بررسی عوامل استرس‏زای شغلی و رابطه‏ی آن با سلامت عمومی‏ معلمان دوره‏ی راهنمایی و متوسطه‏ی استان همدان،پایان‏نامه‏ی کارشناسی‏ارشد، 1383،ص 145-147.

Robert Eliot -(9)

(10)-مریم حاجی‏بابایی،شناسایی و اولویت‏بندی مهم‏ترین عوامل افزایش فشار عصبی(استرس)مدیران آموزش و پرورش مقطع متوسطه‏ی شهر قم،پایان‏نامه‏ی‏ کارشناسی‏ارشد،1383،ص 145-147.

این مطلب را در سایت خود درج کنید

جهت درج این مطلب در وب سایت خود,
متن زیر را کپی و در مطالب سایت خود وارد نمایید.




پیش نمایش :


 
مطالب مرتبط :

» آمـوزش‌ مـعلمان‌ در‌ ژاپن

 آمـوزش‌ مـعلمان‌ در‌ ژاپن--------------------------اعظم ملایی‌نژاد«تـربیت معلم»را می‌توان از جمله حساس‌ترین و مهم‌ترین‌ مؤلفه‌های...

» آسیب‌شناسی شغلی معلمان

 آسیب‌شناسی شغلی معلمان-----------------یوسف زارع نبیلیانسرآغازتمام سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان اذعان دارند که آموزش‌وپرورش، تنها یا لا...

» فداکاری آخرین درس معلم

 فداکاری آخرین درس معلمهنوز صدایش را به همان وضوح می‌شنوم؛‌ معلم که نه، مراد دوران کودکی‌ام بود. می‌خواستم بزرگ که شدم، مثل او لباس...

» معلمان ‌ ‌و ‌‌گـروه‌های‌ آموزشی

معلمان ‌ ‌و ‌‌گـروه‌های‌ آموزشیفهیمه رضایی نیارکی - سوسن لائیپیشرفت هرجامعه تا حدود زیادی به آموزش‌ و پرورش‌ آن جامعه بـستگی...

» معلمان فکور

معلمان فکور (نگاهی به دیدگاههای جدید در زمینه نقش وظایف معلمان) /نویسنده : مجدفر،مرتضی/تفکر ‌‌خـلاّق،مهم‌ترین‌ ویژگی‌ معلّمان قرن...

» تأثیر علاقه و انگیزه در انتخاب و موفقیت شغل معلمی

تأثیر علاقه و انگیزه در انتخاب و موفقیت شغل معلمیپری‌چهر سلطانی خراجی-شهرکردمقدمه‌در دههء پایانی قرن بیستم،برای بسیاری‌ از‌...

» بررسی نوآوری ها و ارتقای جایگاه معلمان در چند کشور جهان

بررسی نوآوری ها و ارتقای جایگاه معلمان در چند کشور جهان نویسنده : سمیعی،مرتضیمرتضی سمیعیسرآغازدر‌ قرآن‌ کریم،بسیاری‌ از امور و افراد و...

» 50 ويژگي معلم موفق

‏‎ 50 ويژگي معلم موفقعلي پورعليرضا توتکله - کارشناس ارشد علوم تربيتي  ويژگي هاي معلم موفق1 – باخصوصيات رشد و احتياجات فراگيرندگان در...

» چگونه کلاس درس جذاب داشته باشيم

چگونه کلاس درس جذاب داشته باشيمهر معلمي با بالا رفتن تجربه اش پي خواهد برد که بايد به برخي کارهاي ضروري در کلاس درس توجه نمايد ، بعضي...

» معلم ‌ ‌‌‌در‌ مـقام تصمیم‌گیرنده

معلم ‌ ‌‌‌در‌ مـقام تصمیم‌گیرندهآمنه احمدیتحقیقات نـشان داده است زمانی که مـعلمان در جـریان تدریسی پویا قرار می‌گیرند و از طریق...

افزودن نظر




کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی

آخرین مطالب بازدید شده


سخن روز

جِیمز رآن

اگر جایی که ایستاده اید را نمی پسندید عوضش کنید شما درخت نیستید.

اطلاعات سايت

اعضا : 46
مطالب و محتوا : 1306
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 8101212

نظرسنحی

ارزیابی شما از عملکرد وزارت آموزش و پرورش چیست؟
 

روز شمار

 
دوشنبه
1396
ارديبهشت
4
 

عضویت و ورود به سایت

با سلام عضویت شما راگرامی می دارم .

منتظر بازدید مجدد شما از سایت مقالات آموزشی و فرهنگی و نظرات سازنده تان می باشم محمود حسینی

آمار بازديدكنندگان

بازديد امروز122
بازديد ديروز :115
بازديد اين ماه :8302
بازديد كل :444073
بيشترين بازديد روزانه :1490