بانک مقاله های آموزشی و فرهنگی

وب سایت شخصی محمود حسینی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size


ژئوپولیتیک شیعه-- فسمت اول- ایران

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 2
ضعیفعالی 
فهرست مطلب
ژئوپولیتیک شیعه-- فسمت اول- ایران
مورد استثنایی ایران
تمامی صفحات

مقدمه :

این روزها شاهد اخبار کشتار وسیع غیر نظامیان در سوریه می باشیم ده ها هزار انسان بی گناه در زیر باران گلوله ها و خمپاره ها قرار گرفته و روزی نیست که خبر از کشتار وحشیانه انسانها ازکودکان تا بزرگسالان  به ما نرسد.

کشتار دسته جمعی ؛ اعدام های گروهی، تصاویر وحشت انگیز موجود در شبکه های اجتماعی انسان را واقعاً متاسف و نگران می کند.

چرا سوریه دراین وضعیت قرار گرفته است؟ ریشه و بنیان این درگیری ها چیست؟

پاسخ قسمتی ازاین سوالها را می توان در کتاب ژئوپولتیک شیعه نوشته فرانسواتوال با ترجمه کتایون باهر پیدا نمود.

 مترجم درباره این کتاب چنین می گوید: قدر مسلم آنچه دراین کتاب آمده نگاه یک نویسنده ی خارجی است که دوربین به دست از منظر خاص خود به پیگیری حوادث می پردازد. به هر حال انتشار این کتاب به معنی صحه گذاشتن بر نظرات نویسنده ی کتاب نیست بلکه فتح بابی است در این زمینه تا باب بحث گشوده شود.اما نویسنده کتاب در مقدمه ترجمه فارسی آن در خصوص کتاب می گوید:

«... دراین کتاب کوشش شده است اهمیت متقابل دوعامل مذهبی که با مذهب یکی نیست- و ژئوپولیتیکی شناسایی گردد».

«سخن آخر این که موضوع این کتاب تاریخ مذاهب نیست بلکه ژئوپولیتیک است»

امید است نکته های برگزیده از این کتاب مورد استفاده خوانندگان عزیز قرار گیرد .به هر حال خواندن این کتاب را به دوستداران دنیای سیاست و آشنایی با جهان شیعه دعوت می نمایم لذا نیز بر آن شدم تا نکته های اساسی و مهم را برای کسانیکه دسترسی به این کتاب را ندارند بیاورم. 

 

shie map

نکته هایی از کتاب، ژئوپولیتیک شیعه فرانسواتوال مترجم کتایون باصر- ویستار 1384.

هدف از نوشتن این کتاب نشان دادن این است که نه یک اسلام بلکه چندین اسلام وجود دارد.

فرقه های شیعه همان طور که به لحاظ تشکیلانی و دینی متفاوتند، تجلی سیاسی و ژئوپولیتیکی متفاوتی دارند جهان شیعه دو پهنه بزرگ قوی فرهنگی را در بر می گیرد.

پهنه عربی و پهنه ایرانی که به انها باید بخش هایی از جهان ترک و هندی را نیز افزود موضوع این کتاب تاریخ مذاهب نیست بلکه ژئوپولیتیک است ( از مقدمه نویسنده)

امروز تعداد مسلمانان جهان بیش از یک میلیارد نفر است که با توجه به پیش بینی های رشد جمعیت، در بیست و پنج سال آینده به دو میلیارد نفر خواهد رسید.

دردنیا نه یک اسلام بلکه چند و حتی چندین اسلام وجود دارد .

حدود ده تا دوازده درصد را پیروان مذهب شیعه تشکیل می دهند

هم چنین باید خاطر نشان ساخت که حدود هفتاد و پنج درصد منطقه خلیج فارس که سه چهارم ذخایر نفتی دنیا را شامل می شود شیعه هستند.

شیعیگری از ابتدای پیدایش آن، به استثنای ایران از قرن شانزدهم میلادی به بعد، مذهب اقلیت ها وتوده های محروم و مطرود اجتماعی بوده است. در همین حال در روند تکامل خود دیدگاهی آرمانی از تاریخ و از آینده جهان به دست داده است

شیعیگری کماکان مذهبی است که به شیعه های پراکنده تقسیم شده و به پیدایش فرقه های بسیار گوناگونی انجامیده است و ازاین جهت بی شباهت و به جنبش اصلاحی پروستان نیست.

ژئوپولیتیک شیعه

مذهب شیعه هم از اولین قرن پیدایش خود به سه فرقه نابرابر تجزیه شد که هر یک سرنوشت متفاوتی را دنبال کردند.

1-   زیدیه که امروز در یمن رواج دارد.

2-   فرقه هفت امامی (فرقه اسماعیلیه)

3-   شیعه دوازده امامی که درایران و لبنان و عراق وجود دارد.

در حقیقت شیعیگری و ایرانی گری دو واقعیت قرینه یکدیگرند ولی نباید باهم یکی گرفته شوند به طور کلی میتوان گفت  برنامه این مذهب در وجه دنیوی اش عبارت است از زندگی در انتظار ظهور امام زمان، همراه با مبارزه در راه برقراری عدل  در روی زمین.

(مکتب های گوناگون شیعه) :

پیروزی های مقاومت ناپذیرمسلمانان ( درصدر اسلام) نباید به وجود آورنده این تصور باشد که جامعه کاملا تحت  سلطه اهل سنت قرار داشت در واقع امپراتوری های اسلامی در این هنگام دیگ جوشانی بود که در آن تنش های ملی ... و تنش های اجتماعی در قالب جنبش های رافضی متعددی در همه می آمیخت بر خلاف تاریخ مسیحیت نخستین، جدایی ها در درون جامعه مسلمانان بر سر مسائل سیاسی پدید آمد نه مسائل فقهی و الهی

امام چهارم شیعیان یعنی پسر حسین که از کشتار کربلا جان بدر برد اندکی بعد مسموم گشت. وی  در دوران حیات خود از طرف نابرادری اش زید مورد معارضه قرار گرفت دراین کشمکش و درگیری خانوادگی زید فرقه زیدیه را بنیادگذاری کرد در حقیقت تولد و پیدایش شیعه زیدیه اولین انشعاب در مذهب شیعه بود که در حدود سالهای 760 میلادی به وقوع پیوست.

جعفر صادق به هنگام حیات پسرش اسماعیل را به جانشینی خود برگزیده بود ولی گروهی از شیعیان به حمایت از برادرش موسی برخاسته و امامت او را ارجح دانستند. ان گروه از شیعیان که اسماعیل را به امامت برگزیدند و در حقیقت انشعاب اصلی را در درون مذهب شیعه به وجود اوردند به نام اسماعیله یا هفت امامی شناخته می شوند ( و این) در حقیقت بزرگ ترین و مهم  ترین تجربه و شکاف تاریخی مذهب شیعه به شمار می آید.

از نظر شیعیان احادیث مذهبی شامل یک مفهوم ظاهری و یک مفهوم باطنی است و بر مومنان است که این مفهوم حقیقی و مقدس  را دریابند این طرز فکر باعث تقویت باطنیت و اهل  سر شده و پیچیدگی ظاهری عقاید مکتب های مختلف اسلامی منشعب از شیعیگری را توضیح می دهد.

در قرن یازدهم میلادی تغییراتی در وضعیت جوامع شیعه پدید می آید. یعنی برای اولین بار شیعیان به قدرت دست می یابند و طی یک قرن سلسله های متعدد  شیعه مذهب در مناطق مختلف دنیای عرب سنیان را به وضعیت دفاعی می رانند. فاطمیان که از شیعیان اسماعیلی هستند حکومت مصر را در دست می گیرند در حالی که آل  بویه که از شیعیان اثنی عشری می باشند در قسمت های جنوبی و کرانه های عراق سفلی مستقر می شوند همین طور قرمطیان که آن ها نیز از اسماعیلیه هستند از طریق حکومت بر بحرین. در واقع تمام منطقه خلیج فارس را تحت سلطه و کنترل خود در می آورند.

هر چند سنیان با تاخیر واکنش نشان دادند عاقبت تمام این سلسله های شیعه را قلع و قمع کرده و در حقیقت ازاین مرحله به بعد سومین قسمت مهم تاریخ شیعیان آغاز می گردد.

فرقه های شیعه برای فرار از شدت عمل سنی ها در مناطق کوهستانی پناه می گیرند و وجود دروز و جبل علویان و جبل زیدیه و غیره گواه این امر است.

این منطقه ای شدن و حصارکشی جغرافیایی کاملاً محسوس می گردد. البته به استثنای ایران بقیه شیعیان همگی در مناطق کوهستانی و دور دست متمرکز شده اند.

تنها تغییر و تحول مهم در چشم انداز دنیای شیعه در آغاز عصر جدید پذیرفتن شیعه دوازده امامی از طرف سلسله صفویه به عنوان مذهب رسمی ایران در قرن 16 میلادی می باشد. در واقع ایرانی بودن از این پس و به تدریج به صورت جزئی جدایی ناپذیر شیعیگری در می آید.

در حقیقت خصوصیت عمده تاریخ هزار ساله اسلام از نظر ژئوپولیتیکی در تمایل دائمی اهل تسنن به دفع و پس راندن مذهب شیعه خلاص می شود به استثنای یک مورد خاص که آن هم غلبه شیعیگری بر ایران در آغاز عصر جدید می باشد.

در مورد فرقه اسماعیله باید گفت که پس از شکست خلفای فاطمی در مصر قرن 11 این فرقه به شاخه های متعددی تقسیم می گردد در سال 1021 میلادی مشخص به نام الحکیم خود را مهدی غایب و امام زمان خوانده و به این ترتیب فرقه جدیدی به نام دروز متولد شد.

مشاجرات فرقه اسماعیله بر سرجانشینی المستنصر دو رقیب متخاصم به نام های مستعملی و نزار را در مقابل یکدیگر قرار می دهد در اثر این اختلاف و رقابت بین این دو شخص فرقه اسماعیلیه باز دوپاره می شود گروه اقلیت یا مستعلیان که امروزه بازماندگان محدود آنان در یمن و هند موجودند و گروه اکثریت که از اخلاف نزار به شمار می آیند.

از همین دسته و گروه نزاریان بعدها فرقه هولناک حشاشین پدید می آید که به طور مستمر به جنایت و عصیان علیه خلفای عباسی ادامه داده و تمام منطقه  خاورمیانه را به لرزه در می آورد.

امروزه تعداد پیروان فرقه اسماعیلیه پانزده میلیون نفر تخمین زده می شود که آقاخان رهبری و پیشوایی آنان را عهده دار است.



 
مطالب مرتبط :

» نکاتی از کتاب مکتب در فرآیند تکامل و نقدهای وارده

نکاتی از کتاب مکتب در فرآیند تکامل – سید حسین مدرسی طباطبایی – ترجمه هاشم ایزد پناه – انتشارات کویر مطالبی را که مطالعه می فرمایید...

» نکاتی از کتاب مکتب در فرآیند تکامل و نقدهای وارده

نکاتی از کتاب مکتب در فرآیند تکامل – سید حسین مدرسی طباطبایی – ترجمه هاشم ایزد پناه – انتشارات کویر مطالبی را که مطالعه می فرمایید...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت 8-نام ها و القاب فرقه های شیعه و میزان جمعیت

علویان : الف) موسوم به قزلباش، شیعیان دوازده امامی فاقد روحانیت که در ترکیه زندگی می کنند. هم چنان مهاجرین کرد ترکیه در اروپا ب) معروف به...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت هفتم - شیعیان لبنان و دروزها

سرنوشت دروزهااین فرقه در قرن یازدهم میلادی بر اثر انشعابی در فرقه اسماعیلیه به سرکردگی خلیفه ششم الحاکم در مصر پا به عرصه ی وجود گذاشت....

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت هفتم - شیعیان لبنان و دروزها

سرنوشت دروزهااین فرقه در قرن یازدهم میلادی بر اثر انشعابی در فرقه اسماعیلیه به سرکردگی خلیفه ششم الحاکم در مصر پا به عرصه ی وجود گذاشت....

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت ششم - شیعیان خلیج فارس و یمن

عراقکشورامروزی عراق مخلوق دولت انگلستان می باشد.محافل سنی مذهب قدرت  حاکمه را در دست داشتند اقلیت فقیر و تهی دست شیعه مذهب جنوب که نیمی...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت ششم - شیعیان خلیج فارس و یمن

عراقکشورامروزی عراق مخلوق دولت انگلستان می باشد.محافل سنی مذهب قدرت  حاکمه را در دست داشتند اقلیت فقیر و تهی دست شیعه مذهب جنوب که نیمی...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت پنجم - شیعیان شبه قاره و آسیای مرکری

تسلط اسلام بر شبه قاره هند به دو صورت انجام گرفته بود. یکی به صورت مسالمت آمیز از طریق تجارت واز راه بنادر، و دیگری به صورت قهرآمیز و از...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت پنجم - شیعیان شبه قاره و آسیای مرکری

تسلط اسلام بر شبه قاره هند به دو صورت انجام گرفته بود. یکی به صورت مسالمت آمیز از طریق تجارت واز راه بنادر، و دیگری به صورت قهرآمیز و از...

» ژئوپولیتیک شیعه- قسمت چهارم- هزاره های افغانستان

منشاء هزاره ها خیلی شناخته شده نیست ولی بیشتر مولفان آن ها را از اخلاف مغولان و چنگیزخان می دانند. در قرن هفدهم میلادی، منطقه هزارجات که...

افزودن نظر




کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی

آخرین مطالب بازدید شده


سخن روز

گوته

نخستين وظيفه هر فرد آن است كه استعدادهاي خود را پرورش دهد و از تواناييهاي خويش استفاده كند.

اطلاعات سايت

اعضا : 46
مطالب و محتوا : 1306
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 8103891

نظرسنحی

ارزیابی شما از عملکرد وزارت آموزش و پرورش چیست؟
 

روز شمار

 
سه شنبه
1396
ارديبهشت
5
 

عضویت و ورود به سایت

با سلام عضویت شما راگرامی می دارم .

منتظر بازدید مجدد شما از سایت مقالات آموزشی و فرهنگی و نظرات سازنده تان می باشم محمود حسینی

آمار بازديدكنندگان

بازديد امروز523
بازديد ديروز :126
بازديد اين ماه :8829
بازديد كل :444600
بيشترين بازديد روزانه :1490