بانک مقاله های آموزشی و فرهنگی

وب سایت شخصی محمود حسینی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size


آمـوزش‌ مـعلمان‌ در‌ ژاپن

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 4
ضعیفعالی 

 


آمـوزش‌ مـعلمان‌ در‌ ژاپن225337 WyaTIDag
--------------------------
اعظم ملایی‌نژاد

«تـربیت معلم»را می‌توان از جمله حساس‌ترین و مهم‌ترین‌ مؤلفه‌های نظام‌های تعلیم و تربیت دانست;چرا‌ که موفقیت و یا عـدم‌ موفقیت در ایجاد تحول در نظام‌های آموزشی،منوط به‌ توانمندی‌ها و قابلیت‌های حرفه‌ای معلمان‌ است‌ کـه مجریان اصلی برنامه‌ها در مـحیط واقـعی هستند.1بی‌دلیل نیست که ژاپنی‌ها می‌گویند،شایستگی هر نظام آموزشی،به اندازهء شایستگی معلمان آن نظام است.لذا توجه به‌ تربیت معلم با توجه‌ به چالش‌های جدید،امری ضروری است.این‌ مقاله در نـظر دارد،ضمن پرداختن به اهمیت آموزش معلمان،مروری‌ نیز بر نظام تربیت معلم ژاپن باشد


ضرورت بازنگری برنامه‌های تربیت معلم

پس‌ از‌ دههء 1960 میلادی به دلیل تحول در مفهوم توسعه،«تعلیم‌ و تربیت»در توسعهء اقتصادی،اجـتماعی و فـرهنگی جایگاهی ویژه‌ یافت و نقش نیروی انسانی آموزش دیده و تأمین آن برای توسعهء جوامع‌ در‌ اولویت‌ قرار گرفت.در واقع توسعه مفهومی انسانی پیدا کرد.لذا برای دستیابی به هدف‌های توسعه،سرمایه‌گذاری‌های جدی صورت‌ گـرفت.2

در ربـع آخر قرن بیستم،تلاش‌هایی جدی در زمینهء توجه‌ به‌ افزایش‌ کیفیت نظام‌های آموزشی به عمل آمد.در همین راستا،توصیه‌نامهء اجلاس بین المللی تعلیم و تربیت،در سال 1996،آموزش و پرورش‌ را به عنوان بـهترین انـتخاب و کلید طلایی برای‌ رویارویی‌ با‌ چالش‌های‌ موجود اجتماعی معرفی کرد‌.از‌ آن‌جا‌ که تحقق هر آرمانی در آموزش‌ و پرورش در گروی معلم به عنوان نیروی انسانی است،در این اجلاس‌ بر تقویت نقش‌ مـعلم‌،افـزایش‌ حـرفه‌مندی‌های وی بر اساس تغییر بنیادی‌ در شـیوه‌های‌ آمـوزش‌ دادن بـه او،ایجاد علاقه به یادگیری در طول عمر، پیوند«مهارت در دانش»با«مهارت در شیوه‌های یاددهی‌-یادگیری‌»، تسلط‌ بر راهبردهای آموزشی در شرایط متفاوت یـادگیری‌های‌ دانـش‌آموزان و...تـأکید کرد‌.همچنین با اعلام این اصل که هـیچ‌ اصـلاحی نمی‌تواند بدون همکاری و مشارکت معلمان موفق شود،بر توجه به‌ مشارکت‌ معلمان‌ در تغییرات بنیادی بنیادی تأکید ورزید.

در کتاب«تـفکر دربـارهء تـحولات‌ آیندهء‌ آموزش و پرورش»نیز که‌ محصول گردهمایی‌های سال‌های 1980 و 1981«یونسکو»است، آمـده است:«تحول در نقش‌ معلم‌،موجب‌ شد در برنامه‌های‌ تربیت معلم تغییراتی پدید آید.از جمله این‌که اغلب‌ کشورهای‌ پیشرفته‌‌ دورهـ‌های تـربیت مـعلم را طولانی‌تر ساختند و برای معلمان کارآموزی‌ها و بازآموزی‌هایی پیش‌بینی کردند.همگام با‌ ایـن‌ تـحولات‌،منابع دانش‌ و اطلاعات نیز رو به فزونی گذاشت و از این طریق به محتوای‌ برنامه‌های‌ تربیت‌ معلم و کتاب‌های درسـی و بـرنامه‌های آمـوزشی، مطالب و موضوعات جدیدی افزوده شد.اما این تحولات‌ و تغییرات‌، مشکلات‌ غیر قـابل انـتظاری را بـه وجود آوردند و موجب شدند،این تفکر شکل بگیرد که‌ برنامه‌های‌ خرد و اصلاحی آموزش و پرورش و در صـدر آنـ‌ها اصـلاح و بهسازی تربیت معلمان و مربیان ورزیده‌ و کارآمد‌ باید‌ به صورت فرایندی پیوستار،آموزش پیش از خـدمت و تـربیت حین خدمت‌ را مورد توجه جدی‌ قرار‌ داد.»3

آموزش پیش از خدمت در ژاپن

ژاپن از جمله کشورهایی است‌ کـه‌ در‌ زمـینهء آمـوزش معلمان، اقدامات جدی انجام داده است.در این کشور،برنامه‌های‌ تربیت معلم به‌ وسیلهء‌ کالج‌ها‌ و دانـشگاه‌ها و بـا تصویب وزارت آموزش،علوم و فرهنگ‌ تهیه‌‌ می‌شود.دانشگاه‌ها و کـالج‌ها بـرنامهء درسـی خود را مطابق با برنامه‌ای درسی‌ که توسط مرکز "EPCL" 4*و مرکز‌ ایجاد‌ استانداردهای آموزشی،تهیه می‌شود،تـدوین‌ مـی‌کنند.بخشی از این مرکز که در‌ سال‌ 1988 تأسیس شده است،وظیفهء تهیه جزئیات‌ بـرنامهء‌ درسـی‌ مـعلمان و حداقل واحدهای هر موضوع درسی را‌ در‌ ارتباط با نوع گواهینامه‌ها به‌ عهده دارد.برای معلمان سه نـوع گـواهینامه وجـود‌ دارد‌:

1.گواهینامهء عالی با مدرک فوق‌ لیسانس‌

2.گواهینامهء لیسانس‌ برای‌ دبیرستان‌

3.گواهینامهء فـوق دیـپلم برای ابتدایی

معلمان‌ مدرسه‌های‌ ابتدایی،یک دورهء دو ساله را در کالج‌های تربیت معلم می‌گذرانند و معلمان‌ دبیرستان‌ها‌ دوره‌ای‌ چـهار سـاله را در دانشگاه‌ها‌ طی می‌کنند.اکثر معلمان‌ دارای‌ مدرک‌ فوق دیپلم هستند و تقریبا‌ 75‌ درصـد هـمهء کالج‌ها و دانشگاه‌ها دورهء مخصوص تربیت معلم را دارنـد.اسـتانداردهای‌ مـخصوص تهیه‌ شده‌ توسط وزارت آموزش و پرورش، ساعات‌ و واحدهای‌ خـاص‌ مـوضوعی و واحدهای‌ مربوط‌ به‌ تعلیم و تربیت را مشخص‌ کرده‌ است.

بیش‌تر واحدهای مربوط به آمـوزش و پرورش، بـرای دوره‌های پایین‌تر ارائه می‌شوند و افرادی کـه‌ قـرار‌ است در سـطوح بـالاتر تـدریس کنند‌،لازم‌ است بیش‌تر‌ واحدهای‌ مـربوط‌ بـه موضوع خاص رشته‌ را بگذرانند. معلمان آموزش دیده،باید حداقل دو و حداکثر چهار هـفته در مـدرسهء محل زندگی‌ خود‌ به تمرین مـعلمی

بپردازند.آن‌ها در‌ پایان‌ دورهـ‌،گـواهینامه‌ دریافت‌‌ می‌کنند.

دانشگاه‌های ملی‌ تـربیت‌ مـعلم،برای‌ دوره‌های کارورزی معلمان،مدرسه‌های‌ خاصی را در نظر می‌گیرند تا دانشجو معلمان بتوانند در‌ آنـ‌ها‌ بـه‌ تمرین معلمی بپردازند.همچنین در ایـن بـرنامه‌ از‌ مـدرسه‌هایی‌ که‌‌ تمایل‌ بـه‌ مـشارکت دارند نیز استفاده مـی‌شود.

بـرنامه‌های آموزشی پیش از خدمت معلمان مدرسه‌های ابتدایی‌ ژاپن،برای کمک به بهبود وضعیت معلمان طراحی شـده‌اند.ایـن  آمـوزش‌ها بـرنامه‌ریزی شده هـستند و بـا فـعالیت‌های تحقیقی و تشریک مساعی هـمراهند.به دانشجو معلمان یاد داده می‌شود که چگونه‌ از راه ارتباط با دانش‌آموزان و دیگران می‌توانند از یکدیگر بیاموزند و چـگونه‌ مـهارت‌های‌ خود را در زمینهء یادگیری در طول عمر افـزایش دهـند. آنـ‌ها مـی‌دانند کـه تجربه کردن،خـودآموزی،پذیـرش انتقاد،و خودارزیابی،مهم‌ترین بخش‌های این فرایند آموزشی هستند. به علاوه،کارگاهی آموزشی‌ در‌ آخرین برنامه آموزشی دانـشجو مـعلمان‌ وجـود دارد که آنان را در یک دورهء طولانی،درگیر فـعالیت‌های‌ خـودارزیابی و بـهبود روشـ‌ها مـی‌کند.ایـن دوره،الگویی‌ جدید‌ به‌ منظور افزایش توانایی‌های معلمان‌، شامل‌ چهار محور:خودراهبری، خودآموزی ابراز وجود،خودارزیابی‌ و نیز تشریک مساعی معلمان با یکدیگر،با شاگرد و با والدین ارائه‌ مـی‌کند.

شرایط معلمان

انتظارات از افرادی‌ که‌ تمایل دارند وارد حرفه‌ معلمی‌ شوند،بسیار بالاست.لذا افرادی که قادرند این‌ انتظارات را برآورده سازند،وارد این‌ حرفه می‌شوند.از معلم ژاپنی انتظار می‌رود در ارتباط با دانش‌آموزان خـود احـساس مسؤولیت کند.این‌‌ مسؤولیت‌ تنها به ساعات کلاسی‌ محدود نمی‌شود،بلکه رفتار بیرون از مدرسهء دانش‌آموزان را نیز در بر می‌گیرد.معلمان دانش‌آموزان‌ خود را تشویق می‌کنند که شهروندان‌ خوبی باشند.آن‌ها اخـلاق فـردی‌ و اجتماعی‌ را از‌ طریق برنامهء درسی‌ تلفیقی آموزشی می‌دهند.همچنین به عنوان ناظر در باشگاه‌ها، تیم‌های ورزشی و سایر گروه‌ها شرکت‌ می‌کنند.علاوه بر این،آنان‌ مـسؤولیت‌های بـسیاری در قبال سایر معلمان‌ همردیف‌ خـود‌ دارنـد و در فعالیت‌های گروهی مربوط به ارتقای روش‌های تدریس حرکت‌ می‌کنند.

اتاق معلمان در مدرسه‌های ژاپن به ‌‌نحوی‌ طراحی شده است که‌ تسهیلات لازم را برای تشریک مساعی آنان فـراهم مـی‌سازد‌،نوعا‌ همهء‌ معلمان در یـک اتـاق بزرگ در کنار یکدیگر و با افراد همگروه خود در یک موضوع‌ درسی خاص،دور یک میز مخصوص می‌نشینند.

در بیش‌تر مدرسه‌ها،فعالیت‌های روزانه با‌ تشکیل جلسه‌ای در خصوص‌ یک‌ موضوع اصلی که قبلا اعلام شـده اسـت،آغاز می‌شود.معلمان،معمولا فرصت کوتاهی دارند تا با افراد همگروه‌ خود در مورد آن موضوع به بحث و تبادل نظر بپردازند.جلسات‌ طولانی‌تر معمولا‌ در طول هفته برگزار می‌شوند;به نحوی که مـعلمان‌ بـا افراد هـمگروه خود،راجع به طرح مطالعه برای هفته بعد و نیز مسائل‌ و مشکلات مربوط به کلاس خود بحث مـی‌کنند.

در مقایسه‌ با‌ معلمان بسیاری از کشورهای اروپایی،معلمان در ژاپن منزوی نیستند.یک روز کـار مـعلمی تـوأم است با ایجاد توازن بین‌ آموزش به دانش‌آموزان و کار با دیگران.این امر برای پیشرفت‌ و توسعهء‌ تـدریس ‌ ‌مـعلمان که موضوع مشابه آنان را تدریس می‌کنند، تشریک مساعی می‌کنند.آنان برای هماهنگی در امـور جـاری بـرنامه‌ها و جلساتی را طراحی می‌کنند.برای مثال،در این جلسات مدلی‌ برای‌‌ نمایش کلاسی طراحی می‌کنند که تـوسط سایر معلمان و یا ناظران از خارج مدرسه مورد مشاهده قرار می‌گیرد.

پرورش حرفه‌ای معلمان کـه بر مشاهدهء مشترک و شـرکت هـمگانی‌ در مباحث کلاس‌ درس‌ استوار‌ است،به آن‌ها این امکان‌ را‌ می‌دهد‌ که‌ روش‌های یکدیگر را در ارائه یک برنامهء درسی در کلاس،با هم مقایسه‌ کنند و از این مقایسه و تبادل نظر دربارهء‌ روش‌های‌ گوناگون‌،ارائهء برنامهء درسـی واحد را بیاموزند و توانایی‌های حرفه‌ای‌ خود‌ را بالا ببرند.آن‌ها در مباحث مشترک خود می‌آموزند که آموزش مؤثر کدام است و واقعا چه چیزی برای یاد‌ دادن‌ اهمیت‌ دارد.

معلمان ژاپنی با بررسی محتوای آموزشی،سـعی مـی‌کنند اهمیت‌‌ آنچه را که باید آموزش دهند،کشف کنند.معلمانی که برای دورهء ابتدایی تربیت می‌شوند،می‌آموزند که به‌ پرورش‌ همهء‌ جنبه‌های‌ شخصیت دانش‌آموزان کلاس اعتقاد داشته باشد و این احساس در آنـ‌ها‌ تـقویت‌ می‌شود که وظیفهء اصلی و مهم‌ترین مسؤولیت آنان توجه‌ به همهء دانش‌آموزان است و نه صرفا دانش‌آموزان مستعد‌ و توانا‌.

معلمان‌ در ژاپن بیش‌تر وقت خود را در مدرسه می‌گذرانند.به‌ طور معمول‌ یک‌ معلم‌ ژاپنـی از سـاعت 30:7 صبح تا ساعت 6 بعد از ظهر در مدرسه است و معلمان‌ جوان‌تر‌ وقت‌ بیش‌تری را در مدرسه‌ سپری می‌کنند.آن‌ها در قبال همهء این مسؤولیت‌ها،در مقایسه‌ با‌ سایر کشورها و نیز نسبت به کارکنان مشاغل دیـگر در ژاپن،از اعـتبار و احـترام‌ بسیار‌ بالایی‌ برخوردارند.

نتیجه‌گیری

در رویـارویی بـا چـالش‌های آینده،آموزش و پرورش سرمایه‌ای‌ اجتناب‌ناپذیر است.تحقق هر‌ آرمانی‌ در آموزش و پرورش،در گروی‌ نیروی انسانی آن یعنی معلمان است که عامل‌ اجرایی‌ آرمان‌ها‌ در محیط عـملی هـستند و هـیج اصلاحی بدون همکاری و مشارکت فعال آنان‌ انجام نـخواهد شـد.لذا‌ توجه‌ و بازنگری در برنامه‌های تربیت معلم، چه قبل و چه حین خدمت ضروری است‌.بسیاری‌ از‌ کشورها در سال‌های اخیر توجه خاصی بـه ایـن امـر نشان داده‌اند.در این راستا نگاهی‌ به‌ برنامهء‌ تربیت معلم در ژاپن،نـشان می‌دهد،این برنامه‌ها به‌ نحوی طراحی شده‌اند‌ که‌ خودانگیختگی،احساس مسؤولیت،علاقه‌ به کار گروهی و توانایی ارزیابی پیـشرفت کـار در مـعلمان پرورش یابد و به‌ موازات‌ آن معلمان ژاپنی از ارزش و احترام بالایی،هم به لحاظ عـلمی و هـم‌ به‌ لحاظ اخلاقی و حرفه‌ای،نسبت به کارکنان مشاغل‌‌ دیگر‌ اجتماعی‌ برخوردارند.

زیرنویس

(قانون گواهی کارکنان آمـوزش و پرورشـ‌) *Educational‌ Personnel Certification Law

مـنابع

(1)-مهر محمدی،محمود(1374).مقایسهء تربیت معلم ایران با‌ جمهوری‌ فدرال آلمان خـلاصهء مـقالات هـمایش‌ علمی‌-کاربردی بهبود‌ کیفیت‌ آموزش‌ عمومی.اداره کل آموزش و پرورش شهر‌ تهران‌.

(2)-مهر محمدی،محمود(1379).بـازاندیشی فـرایند یـاددهی-یادگیری و تربیت معلم.انتشارات‌ مدرسه‌.

(3)-رؤوف‌،علی(بی‌تا).بررسی جنبش جهانی برای‌ بهسازی تـربیت مـعلم.گزارش‌ تحقیقی‌. پژوهشکده تعلیم و تربیت

(4)-لویس،کاترین‌ و تسوچیدا‌.مبانی آموزش و پرورش ابتدایی در ژاپن و مقایسهء آن بـا آمـریکا. تـرجمهء محمد رضا‌ سرکارآرائی‌(1378).فصلنامهء پژوهش در مسائل‌ تعلیم‌ و تربیت‌.شمارهء 13 و 14‌.تابستان‌ 1380.

(5)- Nohara David,(1997‌),The‌ Trainin Year:Teacher Induction in Japan,http://WWW.ed.ov/pubs/APEC/ch4.html

(6)- Myint‌ Myint San:(1999);Japanese Beinnin teachers‌ perceptions‌ ofpreparation and‌ professional‌ development‌;Jurnal of Education for‌ Teachin;Abindon.Vol.25.

(7)- Lamie;Judith M.(1998);Teacher Education and Trianin in Japan; Jurnal of‌ Inservice‌ Education.Vol.24,NO.3.

(8)- Sarkar Arani‌ MohammadReza‌(2001‌),School‌-Based‌ In-service Teacher‌ Trainin‌ in Japan
----------------------
↩️  مقاله ها و خبرهای آموزشی فرهنگی  این مطلب را در سایت خود درج کنید


جهت درج این مطلب در وب سایت خود,
متن زیر را کپی و در مطالب سایت خود وارد نمایید.




پیش نمایش :


 
مطالب مرتبط :

» آسیب‌شناسی شغلی معلمان

 آسیب‌شناسی شغلی معلمان-----------------یوسف زارع نبیلیانسرآغازتمام سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان اذعان دارند که آموزش‌وپرورش، تنها یا لا...

» فداکاری آخرین درس معلم

 فداکاری آخرین درس معلمهنوز صدایش را به همان وضوح می‌شنوم؛‌ معلم که نه، مراد دوران کودکی‌ام بود. می‌خواستم بزرگ که شدم، مثل او لباس...

» معلمان ‌ ‌و ‌‌گـروه‌های‌ آموزشی

معلمان ‌ ‌و ‌‌گـروه‌های‌ آموزشیفهیمه رضایی نیارکی - سوسن لائیپیشرفت هرجامعه تا حدود زیادی به آموزش‌ و پرورش‌ آن جامعه بـستگی...

» معلمان فکور

معلمان فکور (نگاهی به دیدگاههای جدید در زمینه نقش وظایف معلمان) /نویسنده : مجدفر،مرتضی/تفکر ‌‌خـلاّق،مهم‌ترین‌ ویژگی‌ معلّمان قرن...

» تأثیر علاقه و انگیزه در انتخاب و موفقیت شغل معلمی

تأثیر علاقه و انگیزه در انتخاب و موفقیت شغل معلمیپری‌چهر سلطانی خراجی-شهرکردمقدمه‌در دههء پایانی قرن بیستم،برای بسیاری‌ از‌...

» بررسی نوآوری ها و ارتقای جایگاه معلمان در چند کشور جهان

بررسی نوآوری ها و ارتقای جایگاه معلمان در چند کشور جهان نویسنده : سمیعی،مرتضیمرتضی سمیعیسرآغازدر‌ قرآن‌ کریم،بسیاری‌ از امور و افراد و...

» 50 ويژگي معلم موفق

‏‎ 50 ويژگي معلم موفقعلي پورعليرضا توتکله - کارشناس ارشد علوم تربيتي  ويژگي هاي معلم موفق1 – باخصوصيات رشد و احتياجات فراگيرندگان در...

» چگونه کلاس درس جذاب داشته باشيم

چگونه کلاس درس جذاب داشته باشيمهر معلمي با بالا رفتن تجربه اش پي خواهد برد که بايد به برخي کارهاي ضروري در کلاس درس توجه نمايد ، بعضي...

» معلم ‌ ‌‌‌در‌ مـقام تصمیم‌گیرنده

معلم ‌ ‌‌‌در‌ مـقام تصمیم‌گیرندهآمنه احمدیتحقیقات نـشان داده است زمانی که مـعلمان در جـریان تدریسی پویا قرار می‌گیرند و از طریق...

» یونسکو و پنجم اکتبر ، امروز روز جهانی معلم است

یونسکو و پنجم اکتبر ، امروز روز جهانی معلم است شیرزاد عبداللهیسیزدهم مهرماه برابر با پنجم اکتبر ، از سوی یونسکو روز جهانی معلم نامیده...

افزودن نظر




کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی

آخرین مطالب بازدید شده


سخن روز

آبراهام مازلو
   "آن گونه آموزش و پرورشي "خوب" است كه در جهت سازندگي هر چه بيشتر شاگرد باشد و به او كمك كند راستگو‌تر، بهتر، زيباتر و يگانه‌تر بشود.

اطلاعات سايت

اعضا : 46
مطالب و محتوا : 1306
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 8104119

نظرسنحی

ارزیابی شما از عملکرد وزارت آموزش و پرورش چیست؟
 

روز شمار

 
سه شنبه
1396
ارديبهشت
5
 

عضویت و ورود به سایت

با سلام عضویت شما راگرامی می دارم .

منتظر بازدید مجدد شما از سایت مقالات آموزشی و فرهنگی و نظرات سازنده تان می باشم محمود حسینی

آمار بازديدكنندگان

بازديد امروز541
بازديد ديروز :126
بازديد اين ماه :8847
بازديد كل :444618
بيشترين بازديد روزانه :1490