بانک مقاله های آموزشی و فرهنگی

وب سایت شخصی محمود حسینی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size


مدارس هوشمند از تئوري تا عمل

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 2
ضعیفعالی 

مدارس هوشمند از تئوري تا عمل

آموزش و پرورش نهادي فراگير، پويا وتأثير گذار بر رفتارها و هنجارهاي آشکار و نهان همه جانبه اخلاقي ، سياسي ، اقتصادي ، ديني ، حقوقي ، اجتماعي و فرهنگي آحاد جامعه است. ماهيت فعاليت و اهداف آن ارتقاء توان روحيه خلاقيت، شکوفايي و بروز استعداد، بالابردن سطح آگاهي هاي عمومي ، تخصصي و تعيين راهبرد در دستيابي به تعالي ، توسعه ، سعادت ، رشد مي باشد.

بنابراين يکي ازارکان اساسي توسعه يک کشور، بخش آموزش آن است. اين بخش از آن جهت داراي اهميت فوق العاده اي است که هم ابزاري مهم براي توسعه بوده و هم يکي از اهداف توسعه محسوب مي شود. نظام هاي آموزشي جهت آموزش منابع انساني از راهبردهاي مختلفي استفاده نموده اند، هم زمان با تحولات و تغييرات گسترده در ابعاد مختلف نظام ها ي آموزشي اين راهبردها هم دچار تغيير شده اند.[1]

ما درحال گذرازجامعه صنعت محور به جامعه اطلاعات محور، يا به عبارت ديگر گذر از دنياي فيزيکي به دنياي مجازي هستيم. ورود به عصر اطلاعات و زندگي اثر بخش در جامعه اطلاعات محور، مستلزم شناخت ويژگي هاي آن است. يکي از نهادهاي اجتماعي که در اين عصر دستخوش تغييرات وسيع خواهد شد، نهاد آموزش و يادگيري در سطح عمومي وعالي است. در گذر به جامعه ، اطلاعاتي، نقش عمده بر دوش دانش آموختگان جامعه است و آموزش و يادگيري مي بايد بر اساس رويکردهاي جديد تنظيم شود. پيش نياز وارد شدن به اين پهنه ، گسترش سريع و وسيع آموزش الکترونيکي، از پايين ترين تا بالاترين سطح نظام آموزشي کشور است. [1] ص2 . کوهن (1970) معتقد است که مدل پيشرفت علم، تحول از يک پاراديم به پاراديم ديگر است و در هرحوزه فکري مي توان پاراديمي را يافت. فناوري اطلاعات پاراديم جديدي است که درهر حوزه اي کاربرد دارد و ضمن ايجاد پاراديم هاي ديگر، سبب تغيير چهره جهان ماشده و امکان آموزش متاسب با نيازهاي عصر حاضر را فراهم کرده است. به عنوان مثال ،آموزش مجازي يا الکترونيکي پاراديم جديدي درحوزه آموزش و يادگيري پديد آورده و امکان يادگيري را درهرزمينه، براي هر فرد، درهر زمان و در هر مکان به صورت مادام العمر فرام آورده است. بنابراين براي نخستين بار امکان جهش از موقعيت عقب ماندگي به موقعيت پيشرفته براي کشورها فراهم شده است. در اين ميان ميزان توسعه و کاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش، مهم ترين شاخص پيشرفت به شمار مي رود و آموزش مجازي يا آموزش الکترونيکي، مهم ترين عامل جهش علمي وفرهنگي محسوب مي شود. به عبارت ديگر آموزش مجازي کليد گذرنيروي انساني به جامعه اطلاعاتي است و گذر به جامعه اطلاعاتي با نرخ سواد الکترونيکي به مفهوم توان خواندن ونوشتن وميزان بهره وري از سامانه هاي اطلاعاتي و ارتباطي –رابطه مستقيم دارد(دانشگاه بين المللي ايران2002).[1](ص3)

تعاريف آموزش الکترونيکي:

دست اندر کاران سيستم هاي سيسکو (آموزش الکترونيکي،1382) معتقدند:آموزش الکترونيکي، يک يادگيري اينترنتي است که مي تواند شامل رساندن مطلب درچندين شکل، مديريت آموزش، و يک مجموعه شبکه شده ازدانش آموزان و تعدادي از توسعه دهندگان و کارشناسان خبره باشد .اليوت ميسي (آموزش الکترونيکي،1382) مي گويد:آموزش الکترونيکي، فناوري شبکه را براي طراحي، انتخاب ، اداره کردن و بسط دادن آموزش به کار مي برد. [1](ص3)

ازجمله معضلات سيستم آموزشي ما مسائل برنامه ريزي درسي در نظام آموزش وپرورش وآموزش عالي کشوراست، که عملکرد فارغ التحصيلان در مقاطع ابتدايي، راهنمايي، متوسطه و دانشگاه مويد اين امراست.همچنين مسايل مطروحه ازطرف استادان، دانشجويان، کارفرمايان، کارشناسان، معلمان، دانش آموزان، مديران و شهروندان حاکي از نارضايتي آنان از حجم کتابها، افزايش تعداد عناوين، روزآمد نبودن محتوا ومطالب، عدم انسجام عمودي وافقي وعدم توالي مفاهيم.مقاطع مختلف تحصيلي، عدم همخواني محتواي کتاب هاي درسي با نياز يادگيرندگان و جامعه، عدم توجه به ماهيت دانش و رشته تحصيلي مربوطه عدم رعايت استانداردهاي بين المللي در طراحي و مهندسي برنامه درسي و ضعف نظام ارزشيابي پيشرفت تحصيلي و... وبالاخره نا کارآمدي روش تدريس موجود در نظام آموزشي ما است. [1](ص16)

در اين راستا وقتي ما تئوري هاي برنامه درسي را بررسي مي کنيم به دو دسته نظريات اساسي برمي خوريم يکي نظريات مربوط به طراحي برنامه درسي (تعيين عناصر تشکيل دهنده برنامه درسي با توجه به چگونگي تصميمي گيري اين عناصر يا تعيين نقشه اي جهت آموزش) و نظريات مربوط به برنامه ريزي درسي (تعيين مراحل اجرا وروش کار با عنايت به اقشار تصميم گيرنده) موضوع ناکارآمدي روش هاي تدريس تدريس که به عنوان يکي از مشکلات فعلي نظام برنامه ريزي درسي کشور، ازآن ياد شد. در قلمرو اجراي برنامه درسي قرار مي گيرد. در زمينه چگونگي اجراي برنامه درسي وشيوه هاي تدريس، محتوا، صاحب نظران، انديشمندان و متخصصين نظرات متعددي را ارائه داده اند.

پيشرفت تکنولوژي و دست آوردهاي عملي، برنامه ريزان درسي را وا مي دارد تا به دنبال راهکارهايي باشد که بتوانند سرعت يادگيري يافته هاي جديدي را باسرعت پيشرفت تکنولوژي همسو وهماهنگ کنند. بايد به فکر راهبردهايي باشيم که ما راسريعتر و بهتر و با لحاظ داشتن ويژگي هاي فردي هر فراگير به مقصمود برساند. بايد کاري کنيم که هر کس در هر حال و در هر جا که هست بتواند ياد بگيرد وظيفه برنامه ريزان درسي تسهيل يادگيري از طريق ارائه روش هاي جديد يادگيري است. استفاده ازاين روش موجب صرفه جويي درزمان، هزينه ها ومنابع انساني مي گردد.[1](ص19)

راه اصلي رشد و پيشرفت جوامع بشري چيزي نيست جز آموزش، نظام هاي آموزشي و فعاليت هاي حاکم برآن با توجه به پيشرفت جوامع که همواره دستخوش تغيير و تحول بوده است و تحول آموزشي، خود معلول تحول اجتماعي و تحول علوم و فن آوري است. نظام هاي سنتي آموزش، روش هاي استاد شاگردي، کلاس هاي بي روح، محتوا هاي کم رمق، شيوه نامه ها و بخش نامه ها تکراري و فسيل شده، آزمون هاي حفظ و تکرار، نظام نمره سالار، تربيت گلخانه اي و گلدان پروري، انديشه محدود و خلاصه شده در کتاب درسي، اداره کلاس ها با معلمان دو دهه وسه دهه قبل که آموزش جديد واطلاعات نوين و دوره هاي تکملي نديده اند و صرفاً استفاده از روش مستمر سخنراني و متکلم وحده بودن معلم وغير ابرازي بودن آموزش و... ديگر پاسخگوي دنياي شتابان ونسل هوشيار وتيز مغز وتند انديش وسخت کوش نيست.[2](ص118). حضرت علي(ع)مي فرمايند: فرزندان خود را مانند خود بار نياوريد زيرا آنها براي آينده و زماني غير از زمان شما آفريده شده اند. نظام هاي آموزشي پيشرو در دنياي آموزش نظام هايي هستند که جرأت و جسارت تجربه، تغيير، اصلاح، تحول و طي کردن مسير هاي جديد و مطالعه شده را داشته و دارند. در نظام هاي کار آمد ومدارس برتر در عرصه بين المللي ، دست اندر کاران منتظر اتفاقات، فاصله ها، تقليد هاي ناقص و ناشيانه و حيرت زدگي نمي شوند بلکه برسفينه تحول سوار مي شوند وموج شکني و رکودزدايي را تجربه مي کنند و با لحاظ مولفه هاي جهاني انديشي و بومي گرايي افق هاي تازه اي را بر مملکت و نظام آموزشي خويش مي گشايند، در نظام هاي پيشرو هميشه افق هاي جديد گشوده مي شود و به جاي تماشاگري، فعاليت و بازيگرداني جريان دارد لذا با رقم زدن مدل ها و روش ها و ساختارهاي جديد ومتناسب با تحولات روز و دگرگوني هاي عصر و نسلي علاوه بر اتفاق سازي، مبناي الگو برداري ديگران مي شوند و اصطلاحاً ترازوي سنجش قرار مي گيرند و ديگران فاصله هاي خود را با آنها تنظيم مي کنند. [2](ص120)

منيز واولسن (1999) براساس تحقيقي که روي دانش آموزان 462 مدرسه در ايالات متحده آمريکا انجام شده، بيشتر معلمان اين مدارس، براي فراهم آوردن محيط هاي بادگيري واقعي که به حل مشکلات و مسائل موجود در دنياي واقعي دانش آموزان مي پردازند از فناوري استفاده مي کرده اند. دراين مدراس دانش آموزان در مقاطع زماني گوناگون به اجراي پژوهش هايي که کار با آنها نياز به آگاهي از چند موضوع درسي متفاوت داشت، مي پرداختند. در اين کلاس ها نظام ارزشيابي دانش آموزان نيز تا حدي تغيير کرده بود، به طوري که آنان را براساس فعاليتهايشان (که معمولاً در پرونده هاي دانش آموزي جمع آوري مي شد) ارزيابي مي کردند. استفاده از فن آوري اطلاعات و ارتباطات دانش آموزان را در جستجو، گردآوري و تحليل اطلاعات و ارائه آنها به صورت کاري عملي توانا ساخت. اين نتايج نقش اساسي استفاده از فن آوري اطلاعات و ارتباطات در حمايت از اين شيوه ها آموزشي ايفا مي کند. [2](ص159و160)

مدرسه هوشمند سازماني است آموزشي، با موجوديت فيزيکي و حقيقي (ونه مجازي) که در آن دانش آموزان به شکل نويني آموزش خواهند ديد مدرسه هوشمند به عنوان يکي از ارکان نظام ملي نوآوري آموزش، سازماني است. در مدراس برتر معلمان ودنش آموزان محتواي درسي را بااستفاده از نرم افزارهايي مانند پاورپوينت وغيره به شکل گسترده اي توليد مي کنند.[2] (ص165)

اهميت هوشمند سازي در جهان:

کوزما (2002) براساس مطالعات انجام شده (از سال1992تا 1998) روي معلمان و دانش آموزان 9و10ساله ي 23 کلاس درس در16 کشور، نشان داده است از وقتي که دانش آموزان استفاده از فن آوري اطلاعات و ارتباطات را شروع کرده اند، به اعمال پيچيده، مانند تحليل مشکلات، ارزشيابي اعمال خود و تدوين سئوالات مناسب مي پردازند. از اين گذشته ، محققان و معلمان گزارش کرده اند که دانش آموزان راهبردهاي جديدي را براي همکاري با همسالان و دوستان خود به کار مي برند، يادگيري آنها توأم با انگيزه است ودر انجام دادن کارها از اعتماد به نفس بالايي بر خوردارند. جک، مارشال ، پن و وي (2003) در پژوهشي درارتباط با مدارس هوشمند به اين نتيجه رسيده است که نکته بسيار مهم دراين مدارس، تغيير شيوه يادگيري از شيوه مبتني بر حاافظه به شيوه مبتني برتفکر وخلاقيت است. لاولس،(2003) در پژوهشي بهره گيري ازفناوري اطلاعات را عامل دسترسي معلمان به سهولت به منابع جديد آموزشي مورد نياز خود مي داند و معلمان اطلاعات و مواد آموزشي کلاس خود را آسان تر و سريع تر تهيه مي کنند. همچنين، انتظار

مي رود که فناوري اطلاعات بتواند مواد آموزشي از قبيل متون، تصاوير، اصوات و ساير موارد مشابه را با کيفيتي بالاتر از قبل در اختيار معلمان قرار دهد.انتظار ديگر، نقش تسهيل کننده فناوري اطلاعات است، يعني بتوان با به کارگيري فناوري اطلاعات ، کيفيت يادگيري دانش آموزان افزايش داد. [2](ص166و167)

سيلز(1991) درباره تاثير امکانات مدرسه بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان ، در يکي از ايالات آمريکا انجام داده اند که درآن پيشرفت تحصيلي دانش آموزان در دو مدرسه مورد مقايسه قرار گرفته است. يکي از آن مدارس مدرن با وسايل و تجهيزات کافي و مدرسه ديگر با ساختمان قديمي و منابع اندک بوده است. نمونه آماري شامل 280 نفر از دانش آموزان کلاس هاي چهارم و ششم، معلمان اين کلاس ها و نيز مديران مدارس بودند. نتايج اين پژوهش نشان داد که دانش آموزان مدرسه مدرن در خواندن، نوشتن رياضي و علوم نمره هاي بسيار بالاتري نسبت به همکلاسي هاي خود در مدرسه قديمي داشتند.[2] (ص175)
نگاهي به سير تحول فناوري آموزشي نشان ميدهد كه اين رشته از دانش داراي سه جنبه است جنبه اول بركاربرد رسانه ها (وسايل سمعي و بصري ) و استفاده از آن در امر آموزش و يادگيري تأكيد دارد و مي توان آن را بعد سخت افزاري نيز ناميد. جنبه دوم، فراگرديا روش هاي طراحي نرم افزار يا مواد آموزشي است كه به يادگيري بهتر منجر مي شود. از اين ديدگاه فناوري آموزشي، مجموعه روشها و فراگردهايي است كه در طراحي، اجرا و ارزشيابي آموزشي به كار گرفته مي شود و در واقع با يك نگرش سيستمي به تجزيه و تحليل برنامه هاي آموزشي پرداخته و پس از يافتن مشكلات و علل آن ها براي رفع و موانع و حل معضلات راه حل ارائه مي دهد . بعد سوم هر دو رويكرد اول و دوم را شامل مي شود؛ زيرا با به كارگيري به جا و به موقع روش ها و وسايل، در مجموع و با هماهنگي مي تواند حل مشكلات آموزشي را به دنبال داشته باشد. جميز براون در توصيف رويكرد اخير بيان مي دارد كه فناوري آموزشي عبارت است از روش منظم طراحي، اجرا و ارزيابي كل فرايند تدريس و يادگيري با استفاده از هدف هاي به خصوص و بهره گيري از يافته هاي پژوهش در روانشناسي و ارتباط انساني (به كارگيري تركيبي از منابع انساني و غيرانساني به منظور ايجاد يادگيري مؤثرتر، پايدارتر و عميق تر. به نظر مي آيد كه در اين نكته اجماع نسبي وجود دارد كه ورود فناوري هاي اطلاعات و ارتباطات و لوازم آن در تعليم و تربيت،

مهارت هاي يادگيري بلند مدت و مستقل را تشويق مي كند.[3 ]

نتيجه گيري و پيشنهادات :

بدون آموزش و پرورش مناسب بدون آينده هستيم، و بي ترديد آموزش و پرورش عامل توسعه و کليد رشد و ترقي هر کشوري محسوب مي شود،هرملتي درازاي سرمايه گذاري دراين مهم قادراست آينده بهتر و پرثمرتري براي خويش ترسيم کند، از اين رو برنامه ريزان مدرسه ها و مربيان همواره در جست وجوي ويژگي ها يا شاخص هاي مدرسه برتر بوده اند. به سخن ديگر تاسيس و آماده سازي مدرسه هاي موفق و کارآمد دغدغه هميشگي همه نظام هاي آموزشي بوده است، تا کنون الگو ها و تلاش هاي گوناگوني براي نشان دادن اين گونه مدارس عرضه شده است،و پژوهش هاي متعددي انجام انجام گرفته است. براي ايجاد اين نوع مدارس،ابتدا بايد برنامه اي دراز مدت را در نظر داشت. مدرسه ي برتر که امروزايجاد مي شود، ممکن است مدت زيادي طول بکشد لذا مي بايست در اين راه صبر و تحمل داشت.چرا که تربيت صحيح نياز به مدارس برتر دارد.

**مينا ميراحمدي و زينب حيدري دانشجويان کارشناسي رشته علوم تربيتي ، دانشگاه اميرکبيرالبرز و محمود ميداني، دکتراي مديريت آموزشي ،عضوهيئت علمي دانشگاه اميرکبير البرز

-------------------

منابع:

[1] جهانيان، رمضان ، رويکردهاي نوين درآموزش، ناشر:سرافراز، نوبت چاپ:اول ، 138.

[2] رضالو مهدي ، ميداني محمود ، محمد طاهري مريم، سازمان ومديريت در آموزش وپرورش (با تاکيد برشاخص هاي ايجاد مدرسه برتر) ، نشر:سواد کوره، انتشارات:ملرد.1391،نوبت چاپ:اول 1391 .

[3] ثمري،عيسي ، آتشک ، محمد ، تأثير ميزان شناخت و كاربست فناوري آموزشي توسط معلمان و بهبود كيفيت فرايند يادگيري دانش آموزان، نشريه علمي پژوهشي فناوري آموزش، سال چهارم ، جلد 4، شماره 2، زمستان 1388.

این مطلب را در سایت خود درج کنید

جهت درج این مطلب در وب سایت خود,
متن زیر را کپی و در مطالب سایت خود وارد نمایید.




پیش نمایش :


 
مطالب مرتبط :

» بررسی چالش های توسعه مدارس هوشمند در کشور

بررسی چالش های توسعه مدارس هوشمند در کشور دکتر جعفر محمودی و دیگران

» هوشمند سازي مدارس ،گامي براي بهبود نظام آموزشي

حسين حسن زاده- عضو کارگروه تخصصي هوشمند سازي و مسئول فناوري اطلاعات شوراي عالي آموزش و پرورش-روزنامه اطلاعاتمقوله تحول در نظام آموزشي...

» هوشمند سازي مدارس ،گامي براي بهبود نظام آموزشي

حسين حسن زاده- عضو کارگروه تخصصي هوشمند سازي و مسئول فناوري اطلاعات شوراي عالي آموزش و پرورش-روزنامه اطلاعاتمقوله تحول در نظام آموزشي...

» هوشمند سازی مدارس در بستری ناهوشمند

چندسالی است وزارت آموزش و پرورش شعار هوشمندسازی مدارس را سرلوحه برنامه های خود قرار داده و مقامات مسئول هر از چند گاهی با طرح موضوع فوق و...

» مدرسه هوشمند ؛ بايدها و نبايدها

حسين بهروش ـ كارشناس ارشد برنامه‌ريزي درسي و كارشناس تكنولوژي آموزشي ـ مشكين‌شهر- مقدمه:همه مردم دنيا آرزو دارند فناوري‌هاي جديد...

» مدرسه هوشمند ؛ بايدها و نبايدها

حسين بهروش ـ كارشناس ارشد برنامه‌ريزي درسي و كارشناس تكنولوژي آموزشي ـ مشكين‌شهر- مقدمه:همه مردم دنيا آرزو دارند فناوري‌هاي جديد...

افزودن نظر




کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی


سخن روز

فرانسیس بیکن

در طبيعت و اخلاق انسان هيچ ضعف و انحرافي نيست كه با آموزش مناسب درست نشود.

اطلاعات سايت

اعضا : 46
مطالب و محتوا : 1306
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 8103832

نظرسنحی

ارزیابی شما از عملکرد وزارت آموزش و پرورش چیست؟
 

روز شمار

 
سه شنبه
1396
ارديبهشت
5
 

عضویت و ورود به سایت

با سلام عضویت شما راگرامی می دارم .

منتظر بازدید مجدد شما از سایت مقالات آموزشی و فرهنگی و نظرات سازنده تان می باشم محمود حسینی

آمار بازديدكنندگان

بازديد امروز522
بازديد ديروز :126
بازديد اين ماه :8828
بازديد كل :444599
بيشترين بازديد روزانه :1490