روشهاي مطالعه (پويا علوي)

[pouya]

مقدمه :

برخي دانش آموزان، ناكامي هاي ت�*صيلي خود را به عواملي چون كم استعدادي،نداشتن امكانات و بدشانسي نسبت مي دهند در �*الي كه،به جرات مي توان گفت كه مهمترين عامل موفقيت ت�*صيلي ،آشنايي با مهارتهاي مطالعه و يا دگيري است.
در اين نوشتار، با برخي از روشهاي مطالعه و فراگيري آشنا مي شويد تا به فرا خور هر موضوع ،شيوه مناسب را انتخاب كنيد .همچنين مطالبي عمومي و كاربردي براي مطالعه برتر را خواهيد خواند كه زمينه بررسي بيشتر روشهاي برتر مطالعه را فراهم مي آورد.
ـانواع مطالعه
مطالعه كننده بايد قبل از مطالعه هدف جزيي جود را از خواندن مطلب به درستي مشخص كند.بعضي عادت دارند هر نوع مطلب را آهسته مطالعه كنند وتصور مي كنند كه با اين روش ،مفاهيم را بهتر درك مي كنند.اما شايد فقط يك نوع مطالعه را بتوان نام برد كه در آن خواننده لازم است كمي آرام تر مطالعه كند(دقيق خواني) مثلا اهميت دا نستن و به ياد سپاري مطالب گوناگون روزنامه ها،بسيار كمتر از مطالبي است كه فراگير بايد در آينده اي نزديك در يك آزمون پاسخ گوي آنها باشد.در تعريف ما مطالعه بر سه نوع است:
1.سط�*ي خواني(skimming)
2. خواندن پژوهشي(scanning)
3.دقيق خواني (reading for exact information)
ـ سط�*ي خواني
سط�*ي خواني براي بدست آوردن مفهوم اصلي پاراگرافبدون توجه به جزييات است.خواننده در اين شيوه بايد بداند در جستجوي چيست و چگونه بايد اطلاعات خود را جستجو كند .مرا�*ل زير براي كمكبه خوانندگان جهت به دست آوردن مفهوم عمومي متن ،پيشنهاد مي شود:
1 . خواننده در((سط�*ي خواني))بايد هدفي داشته باشد.او بايد بداند چرا مي خواندو چه چيز را مي خواند. ؟
اگر هدف او از خواندن معلوم باشد،خواهد دانست به كجا نگاه كند و چه چيز را جست وجو كندو در نتيجه،با سرعت بيشتري خواهد خواند

--------------------------------------------------------------

2. خواننده بايد به عنوان متن نگاه كند ودرباره معناي آن فكر كند وبر روي كلمات اصلي عنوان درنگ كند.((تيتر))مفهوم اساسي يا اصلي متن منتخب است
3. خواننده بايد فقط مقداري از پاراگراف را،كه براي دست يابي به مفهوم اصلي لازم است ،بخواند.ا�*تمالا خواندن اولين واخرين جمله هر پاراگراف كافي است
4. او بايد به دنبال ابزارهاي ترسيمي نظير تصاوير،نقشه ها ،عكسها،نقاشيها و نمودارها بگردد.آنها،در مقايسه با متن،اطلاعات بيشتري ارايه مي كنند
5. او بايد هدف نويسنده را بفهمد.بايد بداند منظور نويسنده والگوي فكري او چيست؟ خواننده مي كوشد تا سازماندهي افكار نويسنده را از طريق عناوين فرعي ،تقسيمات فرعي و بخشهاي جزئي در نوشته او بفهمد
6. خواننده بايد بكوشد تا ترتيب مضا مين پاراگراف را بفهمد ،آيا نويسنده ايدهاي خود را بر اساس ترتيب زماني بصورت منطقي يا به گونه آماري بيان كرده است؟ ايا مطالب در يك سازماندهي منظم ((يك،دو،سه))مرتب شده اند؟
7. خواننده بايد براي يافتن وپي گيري مفهوم اساسي متن تلاش كند.او نبايد وقت وتوان خود را صرف �*فظ جزيياتي نظير تاريخها،اسامي،شماره ها واطلاعاتي از اين قبيل كند
8. خواننده نبايد جمله را كلمه به كلمه بخواند.بايد كلمات كليدي متن را بخواند و بقيه را فقط از نظر بگذراند و از انها عبور كند.او بايد كوشش كند معاني كلماتي را كه نمي داند �*دس بزند .اگر معناي كلمه اي را نفهميد ،نبايد توقف كند وآن را دوباره بخواند.بايد متن را ،هر چقدر مي تواند ،سريع بخواند ،ولي نه آنقدر سريع كه �*تي به طور سط�*ي نيز معنا را در نيابد.

--------------------------------------------------------------

خواندن پژوهشي
((خواندن پژوهشي )) نوعي سريع خواني است كه از ان براي بخاطر سپردن اطلاعات مخصوصي نظير تاريخ تولد ،درجه �*رارت و… استفاده مي شود. در خواندن پژوهشي .خواننده نيازي به خواندن همه سطرها ندارد.او از سطرها وصف�*ه ها.به منظور يافتن اطلاعات ويژه ،به سرعت عبور مي كند.خواننده در اين روش ،تنها به اطلاعاتي كه در پي آنهاست توجه مي كند .

براي مهارت يافتن در روش((خواندن پژوهشي))،مرا�*ل زير پيشنهاد مي شود:
1.خواننده براي اينكه بفهمد آيا آگاهيهاي مورد نظر در متن موجود است يا نه ،ابتدا بايد به عنوان پاراگرف نگاه كند .ا�*تمالا اين اطلا عات در تيتر پاراگراف نشان داده شده است .اگر چنين نباشد .خواننده بايد آنها را در پاراگرافهاي بعدي جست وجو كند
2.خواننده بايد بدون اينكه سطر ها را بخواند،به آنها نگاه كند و از اين طريق ،اطلاعاتي را كه مي خواهد جست و جو كند
3.خواننده آنگاه بايد آگاهي هاي مورد نظر خود را تشخيص بدهد وبفهمد.

-------------------------------------------------------------

ـ دقيق خواني
دقيق خواني به معناي ((خواندن براي درك كامل )) است .مطالعه براي رسيدن به چنين هدفي ،جرياني است كه خواننده در آن،اطلاعات درست متن را بر مي گزيندو گرداوري مي كند .لازمه اين نوع خواندن ،فهم مضامين ،استنباطهاودلالتهاي جملات در پاراگراف است،به علاوه،خواننده بايدمعاني غير مستقيم كلمات را،به خوبي معاني مستقيم،درك كند.
مرا�*ل دقيق خواني عبارتند از :
1.يافتن مفهوم اساسي با خواندن اولين وآخرين جمله پاراگرافو نگاه گذرا به بقيه سطرها.
2.گزينش آگاهي هاي جزيي ومهم پاراگراف براي دست يابي به اطلاعات دقيق .
3.طر�* پرسشها ويافتن جواب آنهادر خلال مطالعه پاراگرف با درك كامل.
4.دنبال كردن كامل همه زواياي پاراگراف با درك آن.
5.تقسيم بندي وسازمان دهي عناصر در ذهن براي درك مفاهيم پاراگراف
6.دست يافتن به نتايج كلي هنگام خواندن پاراگراف
7.توانايي فهم نقشه هاي تر سيمي براي درك پاراگراف
8.فهم لغات،جملات وتعابير راهنما براي درك همه پاراگراف و به دست آوردن مفهوم درست از آن.
در توضي�* انواع مطالعه ،تاكيد ما بر مطالعه ((پاراگراف)) ،يعني يكي از اجزاي يك متن بود،اما مطالعه متن،هدف نهايي خواندن است.خواندن هر متن شامل خواندن يك يا چند پاراگراف است.بنابراين همه نكات ياد شده هنگام خواندن متن نيز قابل اجراست.

------------------------------------------------------------